Kim ngạch xuất khẩu gỗ tháng 1/2026 đạt 1,6 tỷ USD, tăng 12,5% — khởi đầu tích cực dù thuế quan Mỹ đang tạo áp lực. (Nguồn: Cục Hải quan, tháng 2/2026)

Điểm xuất phát 2026: Kỷ lục và thách thức song hành

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 17,3 tỷ USD — lần đầu tiên vượt mốc 17 tỷ USD, tăng 4,6% so với năm 2024. Riêng tháng 1/2026, kim ngạch đạt 1,6 tỷ USD, tăng 12,5% so với cùng kỳ — khởi đầu tích cực cho năm mới. Mục tiêu năm 2026: 18,5-19 tỷ USD.

Nhưng bức tranh không hoàn toàn sáng. Reuters dẫn lời các nhà xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam cho biết họ 'đang bị sốc khi các mức thuế được công bố, biên lợi nhuận sẽ bị siết lại do các mức thuế mới của Hoa Kỳ'. Mỹ áp mức thuế 25% đồ nội thất và 10% gỗ mềm từ tháng 10/2025 — tác động đang dần hiện rõ trong cơ cấu xuất khẩu 2026.

Phân tích thị trường 2026: Đa dạng hóa đang trở nên cấp bách

EUDR — Rào cản hay cơ hội?

Quy định Chống Phá Rừng EU (EUDR) yêu cầu chứng minh gỗ không đến từ đất bị phá rừng sau 31/12/2020 — và hiệu lực với SME từ giữa năm 2025. Trong khi nhiều SME lo ngại đây là rào cản, các doanh nghiệp lớn trong ngành đang nhìn nhận theo hướng khác: 'Khoảng 70% doanh nghiệp trong ngành đã đáp ứng đầy đủ các chứng nhận quốc tế như FSC, BCI và chủ động chuẩn bị cho EUDR' — theo chia sẻ tại HawaExpo 2026.

Điều này có nghĩa là: 70% doanh nghiệp tuân thủ sẽ chiếm thị phần của 30% không tuân thủ. Đây là cơ hội thực sự cho SME chịu đầu tư vào FSC và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Xu hướng sản phẩm nào đang tăng mạnh nhất?

• Outdoor furniture (đồ ngoại thất): Miền Trung Việt Nam là trung tâm sản xuất. Nhu cầu từ Mỹ, Úc, Đức tăng mạnh sau COVID. Sử dụng gỗ keo (acacia) nội địa tạo lợi thế truy xuất nguồn gốc

• Multifunctional flat-pack: Đồ gỗ đa năng, lắp ráp dễ — giảm chi phí vận chuyển. Phù hợp với không gian sống nhỏ tại đô thị Nhật, Hàn

• Reclaimed wood products: Gỗ tái chế từ kho cũ, nhà máy tháo dỡ — câu chuyện bền vững mạnh, giá bán cao hơn 30-50% so với gỗ thông thường

• Bamboo & rattan products: Nguyên liệu bản địa tái tạo nhanh, chi phí thấp — đang được buyer EU và Mỹ quan tâm với câu chuyện 'zero deforestation'

Ngành gỗ cần 'Made by Vietnam' thay vì chỉ 'Made in Vietnam'

Đây là thông điệp được nhấn mạnh tại HawaExpo 2026: ngành gỗ cần chuyển từ 'Made in Vietnam' (gia công tại Việt Nam) sang 'Made by Vietnam' — làm chủ thiết kế, công nghệ và thương hiệu. Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu đồ nội thất, nhưng thị trường nội thất toàn cầu hơn 516 tỷ USD và Việt Nam mới chiếm khoảng 17 tỷ — dư địa còn rất lớn nếu dịch chuyển được lên nấc thang giá trị cao hơn.

SME gỗ có nên từ bỏ thị trường Mỹ vì thuế 25% không?

Không nên từ bỏ — nhưng cần tái định giá chiến lược. Thuế 25% ảnh hưởng đến biên lợi nhuận nhưng không phải đơn hàng hoàn toàn dừng. Các DN đang đầu tư vào thiết kế để tăng giá bán, hoặc chuyển sang phân khúc sản phẩm chưa bị áp thuế cao. Đồng thời, đây là thời điểm để đẩy mạnh EU, Nhật, Hàn, Trung Đông như kênh bổ sung.

Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu đồ nội thất — nhưng Mỹ chiếm 55% tổng kim ngạch, tạo rủi ro tập trung cần đa dạng hóa. (Nguồn: VIFOREST, HAWA — HawaExpo 2026)