Xuất khẩu quý 1/2026 đạt gần 97 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ 2025 — đà tăng trưởng vẫn được duy trì dù môi trường thương mại toàn cầu phức tạp hơn. (Nguồn: Cục Hải quan, Bộ Tài chính, tháng 4/2026)

Bức tranh tổng thể: 97 tỷ USD và những tín hiệu quan trọng

Xuất khẩu hàng hóa của cả nước trong quý 1/2026 đạt gần 97 tỷ USD, tăng trên 17% so với cùng kỳ năm 2025 — tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai chữ số sau năm 2025 kỷ lục (930 tỷ USD toàn năm). Lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 15/3, tổng kim ngạch xuất khẩu đã đạt 96,8 tỷ USD, tăng 17,1% — cho thấy tốc độ cao ngay từ đầu năm.

Riêng nông lâm thủy sản đạt 16,69 tỷ USD trong quý 1, tăng 5,9% — với những ngành hàng tăng trưởng đặc biệt ấn tượng và một số mặt hàng đang đối mặt áp lực giá.

Phân tích theo thị trường: Ai đang mua nhiều hơn, ai đang mua ít hơn?

Điều đáng chú ý nhất trong bức tranh Q1/2026 là sự dịch chuyển mạnh mẽ của dòng chảy thương mại: châu Á (đặc biệt Trung Quốc) tăng mạnh trong khi châu Mỹ (Mỹ) giảm.

Sự dịch chuyển từ Mỹ sang Trung Quốc và châu Á không phải ngẫu nhiên — đây là hệ quả có thể dự đoán từ chính sách thuế quan của Mỹ năm 2025. SME nào đã chuẩn bị sẵn mối quan hệ với buyer châu Á sẽ hưởng lợi lớn trong 2026.

3 tín hiệu quan trọng nhất SME cần đọc từ số liệu Q1/2026

Tín hiệu 1: Chăn nuôi tăng 54,3% — Ngành mới nổi đáng đầu tư

Sản phẩm chăn nuôi (thịt gia cầm, thịt lợn) tăng 54,3% — mức cao nhất trong tất cả nhóm ngành nông lâm thủy sản. Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng chăn nuôi sẽ đạt quy mô gần 800 triệu USD trong năm 2026 và hướng tới mốc 1 tỷ USD vào năm 2027. Đây là ngành SME chưa khai thác nhiều nhưng đang có đà rất tốt — đặc biệt xuất sang Trung Quốc và thị trường Halal.

Tín hiệu 2: Lâm sản giảm 2,4% — Áp lực thuế và EUDR

Lâm sản (gỗ và sản phẩm gỗ) là nhóm duy nhất giảm trong Q1/2026 (-2,4%). Nguyên nhân: thuế 25% của Mỹ áp lên đồ nội thất từ tháng 10/2025, và EUDR (Quy định chống phá rừng EU) tạo thêm rào cản. Đây là thực tế SME gỗ phải đối mặt — và giải pháp là đa dạng hóa thị trường sang Nhật, Hàn, Trung Đông.

Tín hiệu 3: Thương mại hàng hóa toàn cầu chỉ tăng 4% — Cạnh tranh gay gắt hơn

UNCTAD dự báo thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2026 chỉ tăng khoảng 4% (thấp hơn mức 6% năm 2025). Với mục tiêu Việt Nam tăng xuất khẩu trên 8% năm 2026, điều này có nghĩa là phần thị phần tăng thêm phải 'cướp' từ đối thủ cạnh tranh — không phải chỉ theo đà tăng của thị trường. Chất lượng, ESG, và giá trị gia tăng sẽ là yếu tố quyết định.

SME cần điều chỉnh chiến lược gì dựa trên số liệu Q1/2026?

• Tăng cường khai thác Trung Quốc: Đây là thị trường đang tăng mạnh nhất — cần đầu tư vào chứng nhận (GAP, HACCP), bao bì tiếng Trung, và mối quan hệ với nhà nhập khẩu Trung Quốc

• Giảm phụ thuộc vào Mỹ: Không từ bỏ Mỹ, nhưng cần có plan B rõ ràng — EU, Nhật, ASEAN, hoặc Trung Đông

• Theo dõi sát thị trường châu Đại Dương: Tăng 20,1% là tín hiệu tốt — Úc và New Zealand đang mua nhiều hơn

• Với SME chăn nuôi: Đây là thời điểm vàng để xây dựng năng lực xuất khẩu, đặc biệt sản phẩm Halal và thị trường Đông Nam Á

Xuất khẩu tăng 17% nhưng tôi vẫn chưa có đơn hàng quốc tế — vấn đề ở đâu?

Phần lớn tăng trưởng 17% đến từ doanh nghiệp FDI lớn (điện tử, dệt may). SME trong nước cần tiếp cận trực tiếp — qua sàn B2B, mạng xã hội nghề nghiệp, hội chợ quốc tế. Con số vĩ mô tốt nhưng không tự động chảy vào túi từng SME.

Châu Á chiếm 45,1% thị phần xuất khẩu nông lâm thủy sản — xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 37,6% trong khi Mỹ giảm 5,2%. (Nguồn: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, họp báo quý 1/2026)